ตรวจหวยรัฐบาล

ค่าความคาดหวังเท่ากับ โอกาสที่จะถูกหรือไม่ถูก คูณด้วย ผลลัพธ์สุดท้าย คือได้เงินหรือเสียเงินเท่าไหร่ค่าความคาดหวังกรณีถูกรางวัล คือได้เงิน 1,000 บาท = 0.01 x 1,000 ค่าความคาดหวังกรณีไม่ถูกรางวัล (คำนวณตามราคาหน้าสลาก) คือเสียเงิน 40 บาท (ตัวเลขนี้สมมุติว่าคุณซื้อสลากกินแบ่งรัฐบาลได้ในราคาคู่ละ 80 บาท ตามราคาสลากที่แท้จริง และยี่ปั๊วะ ซาปั๊วะ หรือคนขายไม่ขายคุณเกินราคาแม้แต่บาทเดียว) = 0.99 x -40 ผลรวมของความคาดหวังที่จะถูกรางวัลเลขท้ายสองตัวคือ (0.01 x 1,000) + (0.99 x -40) = -29.6 บาท แปลว่าค่าเฉลี่ยในการที่คุณจะเสียเงินเสมอจากการซื้อหวยคือ -29.60 หรือพูดง่ายๆ ว่าโดยเฉลี่ยทุกครั้งที่คุณซื้อหวยคุณจะเสียเงินแน่ๆ 29.60 บาท (เป็นค่าเฉลี่ยจากการซื้อหวยหลายๆ ครั้ง) ถ้าคุณซื้อหวยเกินราคา เช่นใบละ 100 บาท หรือเท่ากับฉบับละ 50 บาท ผลรวมของความคาดหวังที่จะถูกรางวัลเลขท้ายสองตัวคือ -39.50 แปลว่าโอกาสที่จะถูกรางวัลมีน้อยมาก และหากเราซื้อทุกครั้งก็ยังจะขาดทุนโดยเฉลี่ย -39.50 บาทอยู่ดี

นอกจากนี้ค่าความแปรปรวนของผลตอบแทนจากสลากกินแบ่งรัฐบาลคือ 4,128,773.33 บาท หรือคิดเป็นส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน= 2,031.94 บาท ซึ่งค่อนข้างสูงมาก ค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานนี้เป็นระยะห่างโดยเฉลี่ยของผลตอบแทน (และผลขาดทุน) ที่ได้จากทุกกรณีหรือทุกตัวเลขที่ห่างออกมาจากค่าคาดหวัง หากค่าดังกล่าวยิ่งมีค่ามากแสดงว่าผลตอบแทนมีการแกว่งไปมาสูงมาก ยิ่งผลตอบแทนมีการแกว่งตัวสูงมากเท่าใด แปลว่าความไม่แน่นอนที่จะถูกรางวัลนั้นยิ่งสูงมาก หากได้รางวัลก็อาจจะได้เงินรางวัลใหญ่ๆ ไปเลย แต่โอกาสนั้นน้อยมากจนแทบจะไม่มี มีแต่จะขาดทุนเป็นส่วนใหญ่เสียอยู่ดีนั่นเอง

หลักการลงทุนนั้นความแปรปรวนเป็นค่าสถิติที่ใช้วัดความเสี่ยง (Risk) ของการลงทุน ดังนั้นการซื้อหวยหรือสลากกินแบ่งรัฐบาลจึงจัดว่าเป็นการลงทุนที่มีความเสี่ยงสูงมากและได้ไม่คุ้มเสียเมื่อพิจารณาจากค่าคาดหวัง (ที่ติดลบมาก)  ด้วยวิธีการคำนวณแบบเดียวกัน เราจะได้ค่าความคาดหวังต่อรางวัลต่างๆ โดยเป็นผลคูณของความน่าจะเป็นกับมูลค่ารางวัลเมื่อนำมารวมกันจะเป็นค่าคาดหวังดังแสดงในคอลัมน์สุดท้ายของตาราง

ในทางคณิตศาสตร์ หวยก็เหมือนการพนันอื่นๆ คนออกแบบอาศัยทฤษฎีความน่าจะเป็น คำนวณไว้ล่วงหน้าแล้วว่าจะทำอย่างไรให้ได้กำไรในระยะยาว สำหรับผู้เล่นการพนัน จะเก่งขนาดไหนท้ายที่สุดก็ต้อง..ขาดทุน

หากคิดว่าจะหวังรวยจากการเล่นสลากกินแบ่งรัฐบาลนั้นคงยากจนแทบจะเป็นไปไม่ได้ แต่ถ้าคิดว่าจะช่วยชาติ ทำบุญด้วยการช่วยให้รัฐบาลมีเงินเอาไปจับจ่ายใช้สอยหรือสลากการกุศลต่างๆ เพื่อทำบุญและเล่นสนุกๆ ให้ชีวิตมีรสชาติบ้างเป็นครั้งคราวก็ไม่ว่ากัน